Las termièras politicas que’s son, a contunhar,
desplaçadas au briu de l’Istòria, dividint pòbles,
culturas e familhas. Totun, que s’i son tostemps trobats monde dispausats
a traucar-las clandestinament. Los contrabandèrs de cultura, traficaires
de lengas, de danças e de tradicions, arcardèrs de sauneis au
mercat negre, qu’an, de tostemps ençà, hèit çò
qui podèn tà acampar-se e eishebrar-se lo contiengut de la museta.
Dens los parçans «sharnègos» entremiei Gasconha e
País Basco, las duas culturas qu’an sabut coabitar e mantiéner
espacis pròpis e comuns. Qu’an creat formas d’expression
diferentas partint d’ua origina medisha. Que poderem díser que’s
son naturaument tornadas virar cap au lor passat Vascon.
Xarnege qu’ei un espaci d’encontre, e non pas ua mesclada. Un cairehorc
e pas ua hitèra. Un espiar capavant lançat de la hont enlà,
e non un musèu inèrte. Tèrra d’arrés e de
tots. Un lòc de partatge on cadun e tira camin de nueits, dab lo sac
plen de musica.
Qu’apèran «sharnègo» los hilhs
de maridatges mixtes (bascos e gascons), tau coma las regions en lasquaus e
coabitan las duas culturas. Quan aurà, a bèths còps, ua
connotacion pejorativa, qu’avem volut pensar lo tèrme dens l’aspècte
mei positiu son. «Sharnègo» be n’ei lo qui coneish
e aima las duas culturas, lo qui ei capable d’exprimí’s e
d’afirmà’s de las duas menas. N’ei pas de compte har
de saber d’on arriba tau melodia, a qui ei atribuat tau pas de dança,
qui inventè tau instrument…
Çò qui mei compta qu’ei que siam capables de har causas
amassa partint d’elements diferents en aparéncia.